Ngie-sat-khiet Ngiù-tun

從Wikipedia來
跳轉到: 導航搜尋
GodfreyKneller-IsaacNewton-1689.jpg

Ngie-sat-khiet Ngiù-tun (Sir Isaac Newton, 1643 - 1727), yîn-koet vu̍t-lí-ho̍k-kâ, sṳ-ho̍k-kâ, thiên-vùn-ho̍k-kâ, chhṳ-yèn chet-ho̍k-kâ. Kî chhai 1687 ngièn fat-péu ke Chhṳ-yèn chet-ho̍k ke sṳ-ho̍k ngièn-lî chûng, tui van-yû yín-li̍t lâu sâm-thai yun-thung thin-li̍t chin-hàng liáu mèu-siá. Liá ke sṳ̀n-kó thien-thin liáu chi-heu sâm ke sṳ-ki chûng vu̍t-lí sṳ-kie ke kô-ho̍k kôn-tiám, pin sṳ̀n-vì hien-thoi kûng-chhàng-ho̍k ke kî-chhú. Kî thûng-ko lun-chṳn Khiet-puk-le̍t hàng-sên yun-thung thin-li̍t lâu kî ke chhung-li̍t lî-lun ke yit-chṳ-sin, hién-sṳ liáu thi-mien vu̍t-thí lâu thiên-thí yun-thung chûn-chhiùng siông-thùng ke chhṳ-yèn thin-li̍t, vi thai-yòng chûng-sîm-sot thì-kiûng liáu khiòng-yû-li̍t ke lî-lun chṳ̂-chhṳ, chhiuk-chin liáu khô-ho̍k kiet-min.

Li̍t-ho̍k song, Ngiù-tun fat-hien liáu thung-liong lâu kok-thung-liong sú-hèn ke ngièn-lî. Kông-ho̍k song, fat-mìn fán-sa-sṳ mong-yén-kiang. Sṳ-ho̍k song, chhóng-li̍p mì-chit-fûn-ho̍k.

2005 ngièn ke mìn-thiau chûng, chung-ngìn ngin-vì Ngiù-tun pí Â-ngì-pak-thi̍t Oi-yîn-sṳ̂-thán kien yû yáng-hióng-li̍t.