跳至內容

Ye̍t-nàm-ngî sṳ-mû

Chhiùng Wikipedia lòi
(Chhùng-thin-hiong chhṳ Koet-ngî-sṳ)
Â-li̍t-sân-thai Lò-tet 1651-ngièn tshṳ-tién ke yit-ya̍p.

Ye̍t-nàm-ngî sṳ-mû pûn tshṳ̂n-tso Koet-ngî-sṳ (Chữ Quốc Ngữ), he hien-tshai Ye̍t-nàm-ngî ke sû-siá fông-fap.

Ye̍t-nàm-ngî Koet-ngî-sṳ tshái-yung Lâ-tên sṳ-mû. 1651-ngièn Fap-koet tshòn-kau-sṳ Â-li̍t-sân-thai Lò-tet (Alexandre de Rhodes) tsok-sṳ̀n ke "Ye̍t-nàm-ngî - Lâ-tên-ngî - Phù-thò-â-ngî tshṳ-tién" he Ye̍t-nàm-ngî yung Lò-mâ-sṳ péu-ki ke ngièn-thèu. Ye̍t-nàm sṳ̀n-vì Fap-koet tshṳ̍t-mìn-thi heu, kûng-vùn thai-tô sṳ́-yung liá-tsúng yî Lò-mâ-sṳ tsok-vì kî-tshú ke Koet-ngî-sṳ, pin tak tshiam-tshiam-é phû-phiên, yit-tshṳ̍t sṳ́-yung to hien-tshai.

Ye̍t-nàm-ngî sṳ́-yung pien-yîm sṳ-mû lâu kiú-ke pien-yîm fù-ho. Khì-tsûng si-ge pien-yîm fù-ho yung-lòi kâ-thiâm ngièn-yîm, nang-ngoi ńg-ke fù-ho yung-lòi péu-sṳ Ye̍t-nàm-ngî ke yîm-thiàu. Ye̍t-nàm-ngî Koet-ngî-sṳ ke sṳ-mû péu:

AĂÂBCDĐEÊGHIKLMNOÔƠPQRSTUƯVXY
aăâbcdđeêghiklmnoôơpqrstuưvxy

Sṳ-mû miàng-sṳ

[phiên-siá | kói ngièn-sṳ́-mâ]
Ye̍t-nàm-ngî sṳ-mû
Sṳ-mûMiàng-tshṳ̂nIPA
A aa
Ă ăáa
 âə, ɜ
B bbê, bờɓ, ʔb
C cxê, cờk
D ddê, dờz,nàm-phu fat-yîm: j
Đ đđê, đờɗ, ʔd
E eeɛ
Ê êêe
(F) (f)
G ggiê, gờɣ
ʒ(before i, ê, and e)
H hhắth
I ii ngắni
(J) (j)
K kcak
L le-lờ, lờl
M mem-mờ, mờm
N nen-nờ, nờn
O ooɔ
Ô ôôo
Ơ ơơəː, ɜː
P ppê, pờp
Q qquyk
R re-rờ, rờz,nàm-phu fat-yîm: ʐ, ɹ
S sét-sì, sờs,nàm-phu fat-yîm: ʂ
T ttê, tờt
U uuu
Ư ưưɯ
V vvê, vờv, nàm-phu fat-yîm: j
(W) (w)
X xích-xì, xờs
Y yi dài, i-cờ-rét
(Z) (z)