Milano

Chhiùng Wikipedia lòi
Thiàu-chón to: thô-hòngsêu-chhìm
Milano.
CoA Città di Milano.svg
Milano.

Mí-làn (Yi-thai-li-ngîMilano) he Êu-chû koet-kâ Ngi-thai-li ke sî-pet-fông thai sàng, ya-he mí làn sén ke Sén-fi fò lùn pâ thi Thai-khî ke Sú-fú, vi-yî Ngi-thai-li ngìn-khiéu chui me̍t-si̍p fò fat-chán chhàng-thu chui-kô ke lùn pâ thi phìn-ngièn sông. Kì he Êu-chû nàm-fông ke chhùng-yeu kâu-thûng yeu tiám, Li̍t-sṳ́ siông-tông yû-kiú, yî kôn-kông, sṳ̀ song lâu kien-chuk kín-kôn vùn-miàng yî sṳ. Mí làn muk-chhièn yû 132 van kî-mìn, than yì kó chiông kau khî ke kî-chhu ngìn-khiéu kie-son chhai-nui, chet chhêu-ko 810 van-ngìn, he Êu-chû sâm-thai Tû-fi-khî chṳ̂-yit. Chúng mien-chit yok-yû 1,982 phìn-fông kûng-lî, mî phìn-fông kûng-lî chhêu-ko 2,000 ngìn kî-chhu [1]. Muk-chhièn mí làn Sṳ-chhòng vì Giuliano Pisapia.

Sṳ khî sâng-sán chúng-chhṳ̍t tsam Ngi-thai-li koet-nui sâng-sán chúng-chhṳ̍t ke 4.8%, liá-ke thi-khî ya pûn chhṳ̂n-vì làm hiông tsiau (Blue Banana), he Êu-chû-ngìn khiéu chui me̍t-si̍p lâu kûng-ngia̍p chui fat-tha̍t ke thi-khî chṳ̂-yit [2].

Mí làn chui-chhû pûn Khái-ngì-thi̍t-ngìn tông-chûng ke yîn sû pu lùi ngìn (Insubres) chhṳ̂n-vì Medhlan[3]. Heu-lòi Lò-mâ-ngìn chhai Sî-ngièn chhièn 222-ngièn chṳ̂n-fu̍k kâi thi heu, chhṳ̂n kì vì Mediolanum. Mí làn yîn-chhṳ́ sṳ̀n-vì Lò-mâ Ti-koet chui fàn yùng ke thi-khî chṳ̂-yit, pin chhai 286-ngièn chṳ 402-ngièn sṳ̀n-vì sî Lò-mâ Ti-koet ke sú-tû. Mí làn chhai chûng Sṳ-ki sṳ̀-khì chet pûn chhṳ̂n-vì Mailand, Tet-ngî muk-chhièn yî-yèn sṳ́-yung liá-ke miàng-sṳ, kì lòi-chhṳ yî Khái-ngì-thi̍t ngî ke Mid-lan, yi vì “ phìn-ngièn chûng-sîm ”. Nâ-pho-lûn yî 1796-ngièn cham-liâng mí làn, pin yî 1805-ngièn chiông mí làn tông chok Ngi-thai-li Vòng-koet ke sú-tû [4][5]. Mí làn sùi-heu sṳ̀n-vì su-to O-thi-li Ti-koet só khúng-chṳ ke lùn pâ thi - vî nì Sî-Â Vòng-koet sú-tû, pin yî 1859-ngièn sṳ̀n-vì sat tên nì â Vòng-koet ke yit-phu-fun, tak-chhiam li su̍k-yî Ngi-thai-li Vòng-koet.

Li̍t-sṳ́[phiên-siá | 編寫原始碼]

Thi-lî[phiên-siá | 編寫原始碼]

Vùn-fa[phiên-siá | 編寫原始碼]

Kau-yuk[phiên-siá | 編寫原始碼]

Kín-tiám[phiên-siá | 編寫原始碼]

Kîn-chi[phiên-siá | 編寫原始碼]

Ngìn-khiéu[phiên-siá | 編寫原始碼]

Hàng-chṳn[phiên-siá | 編寫原始碼]

Sa-fi[phiên-siá | 編寫原始碼]

Kâu-thûng[phiên-siá | 編寫原始碼]